Ў сувязі з новай версіяй FFmpeg паспрабуем усіх пераканаць, што гэта нядрэнны рэдактар відэа для хатняга карыстача. Да новай версіі MIDI-сэквенсэра Rosegarden дамо карысную раду карыстачам Ubuntu 13.10. І завершым агляд навінак ВПЗ знаёмствам з праграмай для геакэшынга.
FFmpeg і недэструктыўнае рэдагаванне відэа
Бібліятэкі FFmpeg - практычна абавязковы набор кодэкаў і прылад каманднага радка для працы з мультымедыя ў сістэмах GNU/Linux. Таксама бібліятэкі FFmpeg, калі пакапацца ва ўсталявальных файлах, можна знайсці і ў большасці канвертараў відэа і аўдыё для АС Windows. Хоць ёсць і натыўная версія гэтага мультымедыйнага набору для аперацыйных сістэм Microsoft. З развіццём Вэба FFmpeg актыўна выкарыстоўваецца і на розных вэб-сэрвісах для аўтаматызацыі апрацоўкі відэафайлаў.
Таму нельга не надаць увагі развіццю такога важнага сярод вольнага ПЗ праекта, магчымасцямі якога карысталася і карыстаецца большасць уладальнікаў персаналак. Тым больш на працягу гэтага года FFmpeg ужо абнаўляўся некалькі разоў, пачынальна з версіі 1.1, а 28 кастрычніка адбыўся выхад FFmpeg 2.1.
Да таго ж гэты праект перажывае цяпер і арганізацыйныя змены. FFmpeg да нядаўняга часу развіваўся сумесна з вядомым плэерам Mplayer. Зараз абодва гэтых праекта абзавяліся адгалінаваннямі: ад FFmpeg адгалінаваўся форк avconv, а Mplayer нарадзіў MPV і Mplayer 2. Дарэчы, у Debian і Ubuntu вырашылі выкарыстоўваць менавіта avconv, і пры спробе выкарыстоўваць FFmpeg выдаецца папярэджанне пра будучае выдаленне гэтага пакета з дыстрыбутыва.
Галоўная моц FFmpeg і Mplayer, а таксама іх вытворных складаецца ў бібліятэцы libavcodec, у якой і знаходзяцца аўдыё і відэакодэкі. Большасць кодэкаў былі распрацаваны "з нуля" для забеспячэння найлепшай прадукцыйнасці.
І асноўныя навіны FFmpeg 2.1 таксама злучаны з падтрымкай новых фарматаў мультымедыя: дададзены дэкадыроўшчыкі для фарматаў сціску відэа VP9 і H.265 (HEVC). Абодва новых фармату дазваляюць зменшыць бітрэйт відэа пры кадаванні без зніжэння якасці ў параўнанні з папярэднімі версіямі фарматаў.
Але жадалася б звярнуць увагу не толькі на гэта чарговае павелічэнне моцы базы кодэкаў FFmpeg. Хоць бы таму, што ў першую чаргу новыя фарматы сціску відэа, хутчэй за ўсё, будуць цікавыя стваральнікам розных сістэм аховы. Бо паўсюль панаторкалі камер для відэаназірання, і даўно паўстала неабходнасць больш эфектыўных алгарытмаў сціску відэа для наступнага яго захоўвання.
Ды і прадстаўнікам кінаіндустрыі, дзе прынята працаваць з несціснутым відэаматэрыялам, без вялікай патрэбы ўся моц FFmpeg. Для звычайных жа карыстачоў наяўнасць велізарнай колькасці кодэкаў - дабро, але варта падкрэсліць, што для хатняга выкарыстання FFmpeg добры і як відэарэдактар, і як сродак мантажу відэафайлаў.
Здымаць відэа на мабільнік ці лічбавы фотаапарат - даўно даступны занятак для звычайных карыстачоў. І, здавалася б, Інтэрнэт завалены відэарэдактарамі "для хатніх гаспадынь" на любы густ. Непасрэдна ў Windows уваходзіць, напрыклад, Movie Maker. Мала таго, вядомы відэарэдактар Apple Final Cut таксама ў апошніх версіях спрошчаны так, што некаторыя аглядальнікі софту абвінавацілі Apple у здрадзе прафесіяналам ва ўгоду хатнім гаспадыням.
Аднак не правільна лічыць, што інтэрфейс - гэта галоўнае адрозненне паміж прафесійным ПЗ для працы з відэа і ПЗ для аматараў. Асноўная розніца паміж прафесійным і аматарскім відэа складаецца ў якасці зыходнага відэаматэрыялу. Калі адкінуць уменне будаваць кадр і пакінуць толькі кампутарны бок, то прафесійнае відэа ствараецца на аснове фарматаў lossless ці зусім несціснутых відэададзеных. Гэта значыць такога відэа, пяць хвілін запісу якога ў несціснутым выглядзе цягне 1-2 гігабайта і нават больш.
З несціснутым відэа лёгка працаваць, і менавіта для несціснутага відэа прыстасаваны відэарэдактары прафесійнага ўзроўня. А вось у звычайнага спажыўца магчымасці здымаць несціснутае ці lossless-відэа няма. Масавыя смартфоны і недарагія фотаапараты здымаюць відэа ў сціснутых фарматах. І паўторны сціск гэтых відэаролікаў пры рэдагаванні хай нават у прафесійным рэдактары яшчэ больш пагаршае сітуацыю. Пры гэтым пасля залівання на якім-небудзь відэасэрвісу гэты няшчасны ролік ізноў перакадуецца.
Таму ў першую чаргу сапраўдны рэдактар "для хатніх гаспадынь" павінен умець працаваць са сціснутым відэа ў недэструктыўным рэжыме. Гэта значыць, каб у карыстача меліся прылады абразання і злучэння відэафайлаў без неабходнасці перакадавання відэафрагментаў.
З вольных прылад такімі з'яўляюцца Avidemux і герой сённяшняга агляду FFmpeg\avconv. Не гледзячы на тое, што FFmpeg - утыліта каманднага радка, яе можна рэкамендаваць менавіта для хатняга выкарыстання. Тым больш што на практыцы прыйдзецца выкарыстоўваць усяго пары каманд для аб'яднання і абразанні відэа.
Прыклад аб'яднання аднолькавых і аднатыпных па фармаце файлаў file1.avi і file2.avi без перакадавання пры дапамозе опцый -vcodec copy і -acodec copy.
ffmpeg -i "concat:file1.avi|file2.avi" -vcodec copy -acodec copy output.avi
Прыклад абразання відэафайла пры дапамозе опцыі -ss і -t, што задаюць пачатак абразання і працягласць далейшага фрагмента адпаведна. Час задаецца ў фармаце "гадзіны:хвіліны:секунды".
ffmpeg -i file.avi -ss 00:00:02 -t 00:00:12 -vcodec copy -acodec copy output.avi
А больш акрамя абразання і склейванні нічога пры хатнім рэдагаванні відэа практычна і не патрабуецца.
Па сваім досведу выкарыстання FFfmpeg\avconv магу сказаць, што склейвае гэта прылада не падвергнутыя абрэзанню аднатыпныя файлы выдатна. А вось пасля абрэзцы можа назірацца рассінхранізацыя гуку і відэашэрагу. Звычайна я ў пары з Ffmpeg\avconv выкарыстоўваю Avidemux: калі FFmpeg абрэзаў не вельмі ўдала, то можна паспрабаваць абрэзку ў Avidemux з недэструктыўным капіяваннем ці наадварот.
Да таго ж у версіі FFmpeg 2.1 распрацоўнікамі заяўлена паляпшэнне функцыі абрэзкі відэа. Рэалізавана больш дакладнае перасоўванне на пазіцыю, якая зададзена ў опцыі -ss. І заяўленае паляпшэнне абразкі ў FFmpeg 2.1 я лічу нават важнейшай і больш добрай кампутарнай весткай, чым укараненне кодэкаў VP9 і H.265.
Rosegarden і нешчаслівы нумар 13.10
Зусім незаўважанай прайшла навіна пра новую версію MIDI-ссэквенсара і рэдактара нот Rosegarden 13.10. Дадзеная праграма - гэта штосьці накшталт вольнага і бясплатнага аналогу Apple Logic Pro, Cakewalk Sonar і Steinberg Cubase, але толькі для Linux-сістэм. Прыкладанне дае магчымасць складаць, запісваць, аранжаваць музыку, як традыцыйным нотным запісам, так і з дапамогай MIDI ці аўдыёфайлаў, якія могуць быць імпартаваны з розных крыніц.
З іншага боку, новая версія Rosegarden нейкіх кардынальных паляпшэнняў не ўтрымоўвае, каб пра яе шмат пісаць. Галоўным чынам новы выпуск утрымоўвае блок розных паляпшэнняў і аптымізацый. Хіба што атрымаўся вельмі сімвалічна, што нумар выпуску праграмы такі ж, як і ў апошняй версіі Ubuntu "Дзёрзкая Саламандра", якая апынулася не зусім удалай. У сувязі з чым хацелася б даць адну карысную раду карыстачам Ubuntu 13.10, дзе і з Rosegarden могуць паўстаць праблемы.
Вельмі часта Rosegarden выкарыстоўваецца сумесна з праграмным сінтэзатарам ZynAddSubFX, які выкарыстоўваецца ў якасці MIDI-сервера. Я і сам люблю запускаць праз Rosegarden моцартаўскія санаты на электронных прыладах гэтага сінтэзатара.
Аднак у апошніх версіях Ubuntu сінтэзатар ZynAddSubFX, што працуе цераз аўдыё-сервер JACK, перастаў выдаваць гукі. Гэта значыць карыстач клац-клац па клавіятуры ZynAddSubFX, а гуку няма, хоць мікшар дэманструе, што гук ёсць. У мінулых жа версіях Ubuntu усё працавала аўтаматычна без неабходнасці ручных налад.
Рашэнне праблемы тут простае, але невідавочнае. Трэба пераключыцца на панэль Qjackctl, з дапамогай якога звычайна і запускаецца сервер JACK, і перайсці ў акно "Connect", а потым на вокладку "Audio". Тут трэба злучыць чырвонай лініяй абразок zynaddsubfx на левай панэлі з абразком system на правай. Робіцца гэта ці кнопкай "Connect", ці ж метадам перацягвання абразка злева на абразок справа. Вось як на малюнку ніжэй.
Пасля гэтага гукі ў ZynAddSubFX павінны з'явіцца і можна запускаць Rosegarden, які ўжо сам аўтаматычна створыць усе патрэбныя злучэнні на серверы JACK.
"Пошук скарбаў" з GeoToad
У "КВ" дагэтуль неяк зусім не абмеркавана тэма такой сацыяльнай высокатэхналагічнай з'явы, як геакэшынг. Пачнём расчыняць гэту тэму на прыкладзе вольнай праграмы GeoToad.
Геакэшынг - займальная турыстычная гульня для ўладальнікаў GPS-прылад, у якую гуляюць ва ўсім свеце. Яе сутнасць у пошуку з ужываннем тэхналогій спадарожнікавай навігацыі загадзя схаваных схованак. За апошнія гады геакэшынг ператварыўся з гульні для "абраных" уладальнікаў GPS-навігатараў у масавае захапленне.
Самай буйнай базай такіх схованак з'яўляецца сайт geocaching.com. Існуюць і мясцовыя сайты схованак. Мяркуючы па апошніх навінах з гэтых сайтаў, схованкі можна адшукаць і ў межах Беларусі. У большасці выпадкаў схованкі і месцы, дзе яны схаваны, уяўляюць адукацыйную, гістарычную, культурную і геаграфічную цікавасць.
Для геакэшынгу выкарыстоўваецца стандартнае навігацыйнае абсталяванне і ПЗ. Але маюцца і спецыялізаваныя праграмы, як, напрыклад, GeoToad, што дасягнуў у кастрычніку нумара версіі 3.18.1.
Не магу асабіста ацаніць праграму, бо пошукам схованак ніколі не займаўся. Таму хай адзнаку праграме дадуць самі знаўцы геокэшынгу. Тым больш што, па словах саміх распрацоўнікаў, GeoToad пазіцыянуецца для сур'ёзных геакэшэраў.
GeoToad уяўляе сабою штосьці накшталт кансолі запытаў да geocaching.com. З яе дапамогай можна рабіць складаныя запыты, каб знайсці падыходную для сябе схованку і экспартаваць вынік запыту ў адзін з распаўсюджаных фарматаў дадзеных. Падтрымліваюцца запыты пра схованкі па адлегласці да іх, цяжкасці, рэльефу мясцовасці, памеру, тыпу, узросту схованкі, назве, апісанню.
Вывад дадзеных запыту ажыццяўляецца ў фарматах HTML, GPX, CSV, VCF, Тэкст, Ozi, MXF, Tiger, GPSPoint і іншых. Маецца інтэграцыя з вольнай сістэмай пераўтварэння геададзеных GPSBabel для вываду, напрыклад, на Google Earth. Працуе GeoToad на сістэмах Windows, Mac OS X і Linux.
Міхаіл АСТАПЧЫК
![Версия для печати Версия для печати](https://www.kv.by/sites/all/modules/print/icons/print_icon.png)
Горячие темы