У чарговым аглядзе падзей у свеце ВПЗ не пакінем без каментароў навіну аб патэнтнай дамове кампаній Microsoft і Amdocs ў дачыненні да сервераў Linux, а таксама - навіну пра цікавасць буйных вытворцаў кампутэрных гульняў ў асобе Valve да свабодных сістэм. Пазнаёмімся з дыстрыбутывам Bridge Linux 2012. Адзначым выхад каманднай абалонкі zsh 5.0.

Нявызначанасць будучыні

Цяперашні час - гэта, вядома ж, не слаўныя для кампутарнай індустрыі 90-я гады. Свет змяніўся і, уступіўшы ў стадыю сістэмнага крызісу, стаў больш жорсткім. Адпаведна пачуццё нявызначанасці ў дачыненні да свайго далейшага бізнесу адчуваюць многія ўдзельнік ІТ-індустрыі.

Каб засцерагчы сябе ад непрыемных сюрпрызаў ў будучыні, многія пачалі займацца тым, чым раней займацца пагрэбавалі б. Напрыклад, у слаўныя 90-я гады буйныя кампаніі лічылі непрыстойным для свайго статусу ўдзельнічаць у патэнтных разборках і трымалі патэнтавыя партфелі ў першую чаргу для самабароны і самавітасці.

Але ў цяперашнія часы цырымоніцца ўжо не прынята. І, для прыкладу, шматлікія вытворцы прадуктаў на базе Linux выплачваюць грошы за выкарыстанне патэнтаў аднаму з круппнейших вытворцаў ПЗ амерыканскай кампаніі Microsoft.

24 ліпеня карпарацыя Microsoft абвясціла аб падпісанні яшчэ аднаой патэнтнай ліцэнзійнай дамовы з кампаніяй Amdocs Software Systems Limited - пастаўшчыком ПЗ для білінгу і кіравання ўзаемаадносінамі з кліентамі. Гэта патэнтнае пагадненне цікава тым, што ўключае ліцэнзію на патэнты Microsoft, якія ахопліваюць выкарыстанне Linux-сервераў у цэнтрах апрацоўкі дадзеных Amdocs.

Канкрэтны спіс патэнтаў, па традыцыі, не абвяшчаецца і з'яўляецца канфідэнцыйным. Таксама і не называецца сума, якую Amdocs будзе плаціць.

Многія па-ранейшаму лічаць, што такая патэнтавая практыка праводзіцца з мэтай дыскрэдытацыі Linux і жаданнем панізіць прывабнасць гэтай сістэмы сярод спажыўцоў. А я вось усё больш схіляюся да таго, што гэта ўжо не столькі барацьба з Linux, колькі проста дыверсіфікацыя даходаў. Ці мала як у далейшым справы з Windows 8 складуцца. А патэнтавыя адлічэнні з Linux, глядзіш, і не дадуць памерці з голаду ў цяжкія часы.

Пачуццём нявызначанасці свайго будучага я таксама б патлумачыў і нашумелае выказванне былога супрацоўніка Microsoft, а цяпер кіраўніка Valve Гейба Ньюэла на сіэлцкай гульнявой канферэнцыі Casual Connect. Тут ён выказаўся не вельмі пахвальна ў адрас Windows 8: "Думаю, Windows 8 - гэта катастрофа для ўсіх удзельнікаў рынка ПК. Мы страцім буйных пастаўшчыкоў кампутараў"

Valve - гэта буйная кампанія распрацоўшчык кампутарных гульняў, якая выпусціла такія хіты як Half-Life, Counter Strike, Team Fortress 2, Portal. Таксама Valve быў створаны інтэрнэт-сэрвіс Steam-папулярны анлайнавай магазін гульняў для Windows.

У якасці добрага альтэрнатыўнага варыянту Ньюэл бачыць Linux, і кажа, што яго кампанія ставіць мэтай перанесці на гэтую АС усе гульні, якія на дадзены момант даступныя ў Steam. У Valve ўжо пачалі працу, партаваўшы на Ubuntu гульню Left 4 Dead 2, і рыхтуецца да выпуску кліент Steam для гэтай платформы.

Вядома, афіцыйныя гульні Valve на платформах Linux варта лічыць пазітыўнай справай. Аднак ўсё ж такі асноўным матывам такой увагі да Linux, на мой погляд, з'яўляецца страх страціць у будучыні заробак, а не раптоўную любоў да Open Source. Адсюль і спробы разнастаіць сваю прысутнасць на розных платформах і тым самым падстрахавацца на ўсякі неспадзяваны выпадак.

Хоць, як вядома, Ньюэл асвоіў дадаткова прафесію слесара-фрэзероўшчыка. Так што нават у выпадку самых катастрафічных падзей у кампутарнай індустрыі Ньюэл не застанецца без кавалка хлеба.

XFCE і Bridge Linux

Шмат нявызначанасці і ў далейшым лёсе графічнага працоўнага асяроддзя GNOME 3. З аднаго боку афіцыйна на канферэнцыі GUADEC 2012 у дакладзе "Светлая будучыня GNOME" былі агучаны "напалеонаўскія" планы ў дачыненні да далейшага развіцця "Гнома" - аж да стварэння аперацыйнай сістэмы GNOME OS.

З другога боку згодна з інсайдэрскай інфармацыяй, у праекту ў многіх назіраецца страта матывацыі да далейшай дзейнасці на карысць гэтага рабочага асяроддзя. З праекта сыходзяць некаторыя ключавыя распрацоўнікі, назіраецца недахоп праграмістаў, зніжаецца лік камітаў ў код праекта.

Нагадаем, у мінулым годзе была выпушчана новая версія GNOME 3, у якой кардынальна была зменена канцэпцыя працы карыстальнікаў у гэтым асяроддзі. Гэта выклікала ў сваю чаргу хвалю рэзкай крытыкі, у тым ліку і ад Лінуса Торвальдса. І ў сувязі з гэтай крытыкай можна зразумець, што ў шматлікіх удзельнікаў праекта настрой зараз не самы баявы.

Традыцыі жа старых версій GNOME працягнулі праекты MATE, Cinnamon і Xfce. У гэтым дачыненні хацелася звярнуць увагу на цікавы дыстрыбутыў Bridge Linux 2012, які, па-першае, дазваляе лёгка і нязмушана пазнаёміцца з самай апошняй версіяй працоўнага асяроддзя Xfce. Сістэма распаўсюджваецца ў выглядзе вобразаў LiveCD, дзе нароўні з выявамі з KDE, GNOME, LXDE ёсць і вобраз дыска з Xfce 4.10.

Па-другое, Bridge Linux заснаваны на Arch Linux, якому мы пакуль не надавалі належнай увагі, хаця гэтая rolling-сістэма шырока вядома. Таму Bridge Linux добры спосаб пазнаёміцца і з асаблівасцямі Arch, хоць бы ў віртуальнай машыне.

Запусціўшы Bridge Linux з Xfce у рэжыме LiveCD або усталяваўшы на дыск сістэму, карыстальнік патрапіць у вельмі падобнае на GNOME 2 графічнае асяродзе. Тут на працоўным стале вы знойдзеце дзве наладжвальныя панэлі - адну на верхняй частцы экрана і адну ў ніжняй. Да таго ж варта адзначыць стыльны выгляд Xfce для Bridge Linux.

У Xfce выкарыстоўваецца уласны кампазітны мэнэджар вокнаў Xfwm. Гэта лёгкі і стабільны аконны мэнэджар з падтрымкай тайлінга і візуальных тэм.

Жадаючыя бліжэй вывучыць непасрэдна сістэму Arch, павінны ў першую чаргу асвоіць мэнэджар пакетаў Pacman. Гэта ўтыліта каманднага радку, што з'яўляецца хуткім і эфектыўным інструментам для кіравання праграмамі ў сістэме.

Акрамя звыклага класічнага інтэрфейсу і прыгожай візуальнай тэмы, каштоўнай якасцю Xfce з'яўляецца хуткасць працы. Bridge Linux з Xfce загружаецца і працуе вельмі хутка - адназначна хутчэй чым Unity Ubuntu. Прычым гэтая хуткасць адчуваецца нават пры працы з флэшкі ў рэжыме Live CD.

Zsh 5.0

Ад графічных інтэрфейсаў пяройдзем да класічных інтэрфейсаў - камандным абалонкам, якія дазваляюць выкарыстаць усю моц UNIX праз камандны радок. І, што цікава, становішча спраў з каманднымі абалонкамі шмат у чым нагадвае сітуацыю з графічнымі інтэрфейсамі - тут ёсць і свае легкаважныя рашэнні, і цяжкавагавікі.

Напрыклад, сярод камандных інтэрпрэтатараў аналагам GNOME можна лічыць стандартную абалонку Bourne Again Shell (bash), што па змаўчанні ўваходзіць у любы дыстрыбутыў Linux. Маюцца і больш легкаважныя варыянты, як, напрыклад, Debian Almquist shell (dash), якую можна лічыць чымсьці накшталт аскетычнага графічнага асяроддзя LXDE.

На мінулым тыдні адбыўся выпуск пятай версіі каманднай абалонкі zsh. Гэта ў сваю чаргу самы сапраўдны цяжкавагавік сярод камандных інтэрпрэтатараў, які па праву можна лічыць аналагам цяжкавагавага графічнага асяроддзя KDE.

Першая версія zsh была напісана Паўлем Фалстадам ў 1990 годзе, які вырашыў узяць для назвы сваёй абалонкі ўліковы запіс аднаго з супрацоўнікаў Прынстанскага універсітэта. Zsh з'яўляецца пашыраным варыянтам Bourne Shell з вялікай колькасцю паляпшэнняў, закліканых зрабіць больш камфортнай работу з камандным радком.

Напрыклад, шматлікім карыстачам тут падабаюцца наступныя функцыі:

• развіты пашыраемы алгарытм аўтадапаўнення;
• перамяшчэнне па дырэкторый з выкарыстаннем скарочанага ўводу, - гэта значыць замест /home/mik/music, можна напісаць /h/m/m;
• мадыфікуемыя запрашэнні (prompts), якія ўключаюць магчымасць размясціць запрашэнне справа;
• у zsh, па сутнасці, убудаваны функцыі find і паўнавартасныя рэгулярныя выразы;
• У zsh ёсць прасунутыя аліясы, якія дазваляюць адкрываць файл у пэўным прыкладанні, - гэта значыць можна адкрыць любы дакумент, проста набраўшы яго імя ў тэрмінале.

Увогуле, апісанне магчымасцяў zsh патрабуюць асобнага і вялікага артыкула

У параўнанні з папярэднім чацвёртым выпускам, у новай пятай версіі zsh рэалізавана падтрымка шматбайтавых кадыровак, значна палепшана падтрымка POSIX, забяспечана падтрымка размалёўкі і падсветкі каманднага радка. З'явіўся шэраг новых модуляў для палягчэння працы карыстальнікаў, сярод якіх модуль zsh/curses, прызначанага для працы з экранам, і модуль zsh/datetime - для працы з датамі і календаром.

Міхаіл АСТАПЧЫК