Сённяшні агляд падзей у свеце вольнага кода будзе прысвечаны юрыдычным цяжбам з нагоды патэнтаў і аўтарскіх правоў. Таксама звернем увагу на анонс смартфона Nokia N9 і пры гэтым паспрабуем зазірнуць крыху далей смартфоннай тэмы. З навінак вольнага ПА адзначым выхад новых версій мультымедыйных бібліятэк і інструментаў FFmpeg і яго форка Libav, а таксама пятую версію браўзэра Firefox, пра якую падрабязней можна пачытаць тут (на рускай мове).

Дэ-юрэ

Мінулы тыдзень адзначылася узмацненнем барацьбы за патэнты і аўтарскія правы з боку буйных і сярэдніх праваўладальнікаў. У адказ праваабаронцы адчыненых стандартаў таксама актывізавалі сваю дзейнасць.

Так сталі вядомымі новыя дэталі супрацьстаяння Google і Oracle з нагоды запатэнтаваных тэхналогій у мабільнай сістэме Android. Трывожным момантам для супольнасці ў гэтай справе з'яўляецца той факт, што Oracle для дасягнення камерцыйнай выгады "вераломна" выкарыстоўвае патэнты на некаторыя тэхналогіі адчыненай платформы Java. Хоць у часы Sun Microsystems гэтыя патэнты выкарыстоўваліся толькі для абароны Java, а не для атрымання прыбытку. Таму нядзіўна, што за гэтым супрацьстаяннем ўважліва назіраюць розныя прадстаўнічыя праваабарончыя рэсурсы, як, напрыклад, Groklaw.net.

У Сетцы ўжо з'явіліся лічбы ў дачыненні жаданай кампенсацыі за шкоду, якая, на думку юрыстаў Oracle, нанесена выкарыстаннем запатэнтаваных тэхналогій у сістэме Android. Кампанія жадала бы атрымаць з Google ў якасці кампенсацыі ад 1.4 да 6.1 мільярдаў даляраў ЗША. Што ў выпадку верхняга мяжы гэтай сумы практычна пакрывае яе выдаткі па куплі Sun Microsystems.

Але і ў Google не сядзяць, склаўшы рукі, і ўжо дабілася адхілення некалькіх дзесяткаў з паўсотні прэтэнзій па патэнтах з боку Oracle. Напрыклад, на мінулым тыдні былі адхілены яшчэ 17 прэтэнзій з 21 з нагоды патэнта 619247, які належыць Oracle.

У адказ на прад'яўленыя абвінавачванні Google знаходзіць і дае доказы больш ранняга выкарыстання апісаных у патэнтах тэхнік. Як жартуюць на форумах, у Oracle не ўлічылі той факт, што Google мае самыя дасканалыя на дадзены момант пошукавыя сістэмы, што, мабыць, і дапамагае ёй "нагугліць" факты больш ранняга выкарыстання спрэчных тэхналогій.

А ў Германіі ў гэты час перайшоў на новы ўзровень судовага разгляду канфлікт паміж кампаніяй AVM Computersysteme Vertriebs GmbH, якая выпускае DSL-маршрутызатары, і кампаніяй Cybits AG, якая вырабляе ПА для бацькоўскага кантролю і фільтрацыі вэб-кантэнту. AVM спрабуе забараніць для Cybits мадыфікацыю сваёй заснаванай на Linux прашыўкі, лічачы, што аўтарскія правы кампаніі маюць прыярытэт над агульнымі палажэннямі GPL, якія ў сваю чаргу дазваляюць любую вольную мадыфікацыю.

Так як прэтэнзіі AVM носяць прынцыповы характар, то ў дадзеным выпадку праваабарончыя арганізацыі не толькі ўважліва сочаць за гэтым прэцэдэнтам, але і актыўна ў ім удзельнічаюць. Часткова, дзякуючы ўмяшанню еўрапейскага аддзялення фонду FSF і інтэрнэт-рэсурсу gpl-violations.org, Берлінскі Апеляцыйны суд у мінулым годзе адкінуў дамаганні AVM на папярэднюю забарону мадыфікацыі яе Linux-прашыўкі для яе DSL-маршрутызатараў. Але судовая цяжба яшчэ не скончана, і цяпер у разглядах у акруговым судзе Берліна, якія пачаліся 21-га чэрвеня, павінен будзе вынесены канчатковы вердыкт па гэтай прынцыповай судовай справе.

Nokia N9 і татальная смартызацыя

На прайшоўшым у Сінгапуры мерапрыемстве Nokia Connection кампанія Nokia афіцыйна прадставіла смартфон N9, які будзе працаваць пад кіраваннем аперацыйнай Linux-сістэмы MeeGo.Па заяве кіраўніцтва кампаніі, гэта будзе адзіны і апошні смартфон, выпушчаны Nokia, з гэтай аперацыйнай сістэмай.

Апаратныя характарыстыкі анансаванай трубкі зрабілі на аглядальнікаў мабільнага свету прыемнае ўражанне. Начынне N9 адпавядае смартфону самага прэстыжнага класа. Гэта манаблок з ёмістным сэнсарным AMOLED-экранам дазволам 854?480 і арыгінальным ахоўным шклом з эфектам выпукласці. У манаблоку будзе працаваць працэсар ARM Cortex-A8 з тактавай частатой 1 Ггц і графічнай логікай PowerVR SGX530. Убудаваная камера будзе мець матрыцу на 8 Мп і оптыку Carl Zeiss.

У N9 будзе прашытая смартфонная версія аперацыйнай Linux-сістэмы MeeGo 1.2. Версія MeeGo для смартфонаў адрозніваецца ад нэтбучнай больш простым карыстальніцкім інтэрфейсам, але пры гэтым яна па сваіх магчымасцях значна бліжэй да звыклых аперацыйных сістэм, чым "Андроід" і iOS.

Вядома ж, анонс N9 спарадзіў мноства прагнозаў і спекуляцый на тэму перспектыў мабільных платформаў на смартфонным рынку. Але цяпер, калі пра смартфоны усё толькі і кажуць, я хацеў бы перавесці ўвагу на іншыя тэндэнцыі, звязаныя з паняццем "смарт".

Бо "смарт" - гэта могуць быць не толькі тэлефонныя апараты. "Разумнай" і "кемлівай", дзякуючы кампутарным тэхналогіям, можа стаць і іншая электронная прадукцыя.

Я, напрыклад, чакаю з'яўлення на масавым рынку ў бліжэйшы час смарт-тэлевізараў, якія валодаюць у тым ліку і сваёй тэлевізійнай аперацыйнай сістэмай. Вытворчасць тэлевізійнай тэхнікі перажывае цяпер пераход на новыя стандарты. А гэта можа спрыяць і ўкараненню ў тэлевізійную тэхніку новай мультымедыйнай, інтэрактыўнай і сеткавай функцыянальнасці. Па крайняй меры, цікавасць Google да гэтага сектару электронікі пацвярджае мае чаканні.

У сувязі з будучай смартызацыяй электронных прылад ўзнікае пытанне аб перспектывах вольнага ПЗ на гэтых прыладах. Гледзячы на поспех ядра Linux на рынку смартфонаў, упэўнены, што мы будзем назіраць ўжыванне вольнага ПА, у тым ліку і сістэмы MeeGo, і на іншых відах спажывецкай электронікі.

FFmpeg 0.8 і Libav 0.7

Пераходзячы да навінак ПЗ за мінулы тыдзень, нельга не сказаць аб выхадзе новай версіі мультымедыйнага праекта FFmpeg. Гэта адны з асноўных набораў адкрытых бібліятэк і інструментаў для кадавання, дэкадавання і апрацоўкі відэа і аўдыё, як для сістэм Linux, так і для карыстальнікаў Windows.

З нядаўняга часу ад праекту аддзяліўся форк Libav. Распрацоўшчыкі гэтага форку паставілі сваёй мэтай зрабіць больш сучасную і суцэльную версію FFmpeg, у якой не трэба звяртацца да выкарыстання знешніх бібліятэк для некаторых мультымедыйных фарматаў.

Асноўным функцыянальным новаўвядзеннем новых версій FFmpeg і Libav, з'яўляецца з'яўленне шматструменных дэкодараў для некаторых відэафарматаў, якія дазваляюць задзейнічаць на поўную магутнасць магчымасці сучасных працэсараў. Плюс да гэтага дададзена аптымізацыя для новых працэсараў Sandy Bridge.

Таксама новыя версіі праз уласную бібліятэку падтрымліваюць новы відэафармат WebM. Дададзена шмат экзатычных дэкодараў - Mobotix MxPEG, Pictor / PC Paint, G.722 ADPCM, R10k, a64 і інш. З'явіліся новыя фільтры: ocv_smooth, frei0r, yadif, blackframe, transpose, cropdetect,, overlay, hqdn3d, fieldorder і інш

Таксама варта сказаць, што з'яўленне новых версій Ffmpeg і Libav сведчыць аб пераадоленні арганізацыйнай блытаніны, звязанай з нядаўнімі непаразуменнямі сярод распрацоўшчыкаў гэтых праектаў.

Firefox 5

Абнавіўся да пятай версіі "браўзэр № 1" на Linux-сістэмах (ён жа - "браўзэр № 2" на сістэмах Windows). Бо практычна ва ўсіх папулярных дыстрыбутывах на дадзены момант Firefox з'яўляецца браўзэрам па змаўчанні.

Пятая версія Firefox у першую чаргу характэрная тым, што з'яўляецца першым выпускам у рамках новага 16-тыднёвага цыкла распрацоўкі. Цяпер новыя стабільныя версіі "палымянага ліса" будуць выходзіць часта, рэгулярна і без вялікіх спазненняў.

Але з іншага боку, з нагоды кароткага цыклу распрацоўкі, у Firefox 5 практычна няма сур'ёзных навінак і змен. У асноўным праведзена аптымізацыя працы, палепшаная бяспека, а таксама дададзеная CSS-анімацыя.

З нядаўніх часоў Firefox мае сваю мабільную версію для смартфонаў. Яна таксама абноўлена да пятай версіі.

Міхаіл АСТАПЧЫК